Het voorjaarsonderhoud van graveltennisbanen is geen grote wetenschap waarvan de geheimen moeilijk te doorgronden zijn. Met het juiste gereedschap en de nodige achtergrondkennis is het eenvoudig te doen.
De tennisbaan in de winter
In de winter gebeuren er twee wezenlijke dingen met een graveltennisbaan.
- De ondergrond droogt uit
- De graveldeklaag verliest door vorstwerking in de winter zijn verdichting en wordt losser
Vooral het eerste punt klinkt paradoxaal. Het is dan wel koud, maar de bodem droogt toch uit tot in diepere lagen. Neerslag, vorst en sneeuw blijven dan alleen in de graveldeklaag zitten en maken deze zacht. De daaronder liggende lava droogt echter uit en verliest vocht. Voor een harde tennisbaan na het voorjaarsonderhoud moet daarom het vochtgehalte ook in de lavalaag weer hersteld worden.
Vooral in jaren met een zeer droge jaarstart met weinig neerslag in maart en april kun je dan zien dat de tennisbanen langer zacht blijven, vergelijkbaar met een spons; het probleem is echter feitelijk het ontbreken van waterevenwicht tussen de lagen.
Het vergt doorzettingsvermogen om zachte tennisbanen onder water te zetten, zodat het water ook in diepere lagen kan doordringen. Telkens maar een beetje water op het oppervlak aanbrengen lost het probleem niet op, omdat het water in de graveldeklaag blijft en deze zacht houdt. Het moet echter door het gravel heen dringen tot in de lava en het vochtgehalte in de volledige graveldeklaag weer herstellen, pas dan wordt de tennisbaan weer echt hard.
Het tweede punt is daarentegen begrijpelijker. De opgehoogde graveldeklaag moet zich eerst weer zetten. Dit wordt in wezen door water en zon bereikt. Walsen helpt daarbij wel, maar is met voldoende tijd en werk niet per se noodzakelijk.
Het gebruik van zware walsen die meer dan ongeveer 600 kg gewicht op de tennisbaan brengen wordt afgeraden. Deze kunnen wel voor een snellere uitharding zorgen, maar de verdichting is te groot voor het materiaal gravel. Als de baan weer vocht verliest kan dat leiden tot scheurvorming in het baanoppervlak, vergelijkbaar met een uitgedroogde rivierbedding.
Als de lavalaag al gevuld is met fijn gravel, kan dat leiden tot de vorming van verhardde lagen in de graveldeklaag, die vervolgens geen doorlopende binding van de gehele graveldeklaag toelaten.
Als de verbinding tussen lava en gravel nog open en doorlatend is, omdat de tennisbaan nog niet zo oud is, kan fijn gravel in de lavalaag worden gedrukt en precies die doorlatendheid tussen de lagen vernietigen. Het gevolg zou een veel kortere levensduur van de tennisbaan tot aan de sanering zijn.